Xuất bản thông tin

Xuất bản thông tin

Kim cương đỏ xử lý

Năm 1987 viên kim cương Hancock Red được đấu giá trên 926.000 đô la mỗi carat, lập một kỉ lục mới lúc bấy giờ.

 

Kim cương đỏ có màu tự nhiên là một trong những loại đá quý hiếm và có giá trên mỗi carat cao nhất trên thị trường. Hancock Red là viên kim cương có dạng tròn, màu đỏ phớt tía (Fancy purplish red), nặng 0.95 ct, được bán đấu giá vào năm 1987 với giá trên 926.000 đô la mỗi carat, lập một kỉ lục mới lúc bấy giờ (King et al., 1994, 2002). Vào năm 2007 tại Christie’s Geneva, một chiếc nhẫn có gắn viên kim cương đỏ phớt tía, nặng 2.26 ct, được bán với giá 2.6 triệu đô la (khoảng 1.15 triệu đô trên mỗi carat). Những viên kim cương đỏ tự nhiên nổi tiếng khác gồm: Moussaieff Red, nặng 5.11 ct, đây là viên kim cương đỏ đã được cắt mài lớn nhất trên thế giới; Rob Red (0.59 ct) “viên kim cương đỏ có màu tinh khiết nhất và độ bão hòa cao nhất” theo Stephen Hofer, tác giả của Collection and Classifying Fancy Color Diamonds. Những viên kim cương nổi tiếng trên cho chúng ta thấy rằng kim cương đỏ hiếm và được ưa chuộng như thế nào trên thị trường kim cương. Giá trị cao cùng với màu sắc được ưa thích đã thúc đẩy sự cố gắng tạo ra chúng bằng xử lý. Tuy nhiên, kim cương đỏ xử lý thường có màu phớt tía hoặc phớt nâu khác với màu đỏ tinh khiết của kim cương đỏ tự nhiên (Wang et al., 2005)


Viên kim cương đỏ này được tạo ra từ quá trình xử lý nhiều bước

 

Gần đây GIA đã phân cấp một viên kim cương hình oval, nặng 2,14 ct, màu đỏ (Fancy red) và được xác định là đã qua xử lý màu. Nó có màu sắc và kiểu cắt giống như ruby. Màu đỏ được tạo từ sự kết hợp của xử lý nhiệt độ cao, áp suất cao (HPHT) và chiếu xạ cộng với ủ nhiệt. Phổ hồng ngoại chỉ ra rằng viên kim cương chứa cả nitrogen tập hợp (loại IaB) và một lượng rất nhỏ nitrogen bị cô lập (được tạo ra trong quá trình HPHT) cùng với một lượng nhỏ tạp chất hydrogen. Đỉnh hấp thu tại 1450 cm-1 (H1a) là kết quả của quá trình xử lý chiếu xạ cộng với ủ nhiệt (hình 2). Phổ hấp thu trong vùng khả kiến cho thấy sự hấp thu rất mạnh của tâm nitrogen-vacancy (NV) tại 575 nm và 637 nm kết hợp với tâm 595 nm, do đó hấp thu hầu hết các bước sóng từ vùng màu xanh dương của phổ khả kiến đến khoảng 640 nm, nên tạo ra màu đỏ đậm (hình3). Toàn bộ những tâm màu này được tạo ra bởi xử lý chiếu xạ cộng với ủ nhiệt. Có một số đỉnh hấp thu khác như là: 724, 726, 733.2 và 737.9 nm (hình 3). Mà chúng ta chưa bao giờ thấy trong kim cương tự nhiên.

 

Phổ giữa hồng ngoại cho biết viên kim cương này loại IaB với tổng hàm lượng nitrogen rất thấp, kể cả một lượng rất nhỏ tạp chất nitrogen cách ly loại Ib.

 

Phổ UV-Vis-NIR cho thấy đỉnh 637 nm (tâm NV-) rất mạnh cùng với những đỉnh tại 575 nm (NV0) và tại 595 nm hấp thu mạnh từ <400 tới ~640 nm và đây là nguyên nhân tạo ra màu đỏ của viên kim cương. Ngoài những đỉnh tại 575, 637 và 595 nm còn quan sát được những đỉnh chưa từng thấy trước đây tại 724, 726, 733.2 và 737.9 nm.

 

Viên kim cương có màu đỏ tinh khiết do xử lý này là kết quả của một số nhân tố được kiểm soát chặt chẽ, bao gồm: hàm lượng của các tạp chất nitrogen trong vật liệu ban đầu phù hợp và việc tạo ra những tâm NV0 và NV- một cách chính xác trong quá trình xử lý. Viên kim cương này cho chúng ta thấy rằng với điều kiện xử lý được kiểm soát chặt chẽ và vật liệu ban đầu phù hợp, một viên kim cương màu đỏ nhờ xử lý có thể sánh ngang với những viên kim cương màu đỏ tự nhiên.

 

Paul Johnson and Christopher M. Breeding

GIA Laboratory, New York and Carlsbad

Dịch: Trần Minh Tân