Xuất bản thông tin

Xuất bản thông tin

KIM CƯƠNG XANH LỤC, ĐƯỢC XỬ LÝ BẰNG MUỐI CHIẾU XẠ

Gần đây một viên kim cương mài tròn nặng 3.17ct được gửi đến phòng thí nghiệm East Coast, nó được phân cấp màu xanh lục đậm (Fancy Deep green) (hình 1). Những viên kim cương tự nhiên có màu này là rất hiếm.

Hình 1: Viên kim cương màu xanh lục đậm nặng 3.17ct được chiếu xạ bằng muối chiếu xạ. Hình chụp bởi Jian Xin (Jae) Liao

 

Khi kiểm tra dưới kính hiển vi ngọc học cho thấy màu sắc bề mặt viên đá rất không bình thường. Bề mặt viên đá có đốm màu tạo ra bởi quá trình nhuộm màu xanh lục rất nông, giống như loại được xử lý chiếu xạ (hình 2). Đặc điểm đặc biệt này hiếm khi thấy được ở bề mặt hoặc các mặt giác của kim cương tự nhiên. Màu chiếu xạ tự nhiên trên bề mặt tinh thể kim cương sẽ được loại bỏ gần hết trong quá trình mài giác.

 

  

Hình 2: khi quan sát dưới độ phóng xạ 35x, viên kim cương cho thấy hiệu ứng đốm màu tạo bởi nhuộm màu chiếu xạ xanh lục. Hình chụp của Jian Xin (Jae) Liao

  

 

Viên đá có được màu xanh lục là nhờ nhuộm màu chiếu xạ nông. Ngày nay, hầu hết những viên kim cương được chiếu xạ nhân tạo được xử lý bằng một chùm tia điện tử năng lượng thấp. Việc này thường tạo ra đới màu nông thâm nhập vào viên đá và nằm song song với mặt giác. Trong trường hợp này, nhuộm nông đã được tạo ra bằng phương pháp cũ hơn là phơi kim cương với muối phóng xạ trong một thời gian dài. Phương pháp này sử dụng chủ yếu trên đá được đánh bóng và nó để lại nhiễm bẩn bề mặt.

 

Những viên đá được chiếu xạ theo cách này có thể còn tàn dư phóng xạ, vì vậy chúng tôi đã kiểm tra viên đá này bằng máy Geiger. Chỉ có bức xạ phông được phát hiện, cho thấy rằng xử lý này có thể xảy ra từ thập niên trước. Như vậy kim cương này không có phóng xạ nguy hiểm. Ông William Crookes là người đầu tiên phát hiện ra tác động của phóng xạ lên kim cương màu bằng cách tiến hành một loạt các thí nghiệm sử dụng muối radium vào năm 1904. Mặc dù ngày nay hiếm khi gặp phải loại này nhưng những viên kim cương xử lý loại này vẫn còn xuất hiện trên thị trường. Kiểm tra cẩn thận bề mặt viên đá dưới ánh sáng khuếch tán là cách hiệu quả nhất để phát hiện màu sắc bề mặt cần chuẩn đoán.

 

                                       Tác giả: Marzena Nazz và Paul Johnson

                                          Trích từ: G&G winter 2013, volume 49

                                           Người dịch: Nguyễn T.Mai Sinh