
Hình 1. Một viên Viitaniemiite mài giác, gần không màu, nặng 4.86 ct. Ảnh chụp bởi Lhapsin Nillapat.
Viên đá quý mài giác gần không màu, nặng 4,86 ct, có kích thước 10.56 × 8.63 × 7.31 mm đã được gửi đến phòng thí nghiệm GIA tại Bangkok để thử nghiệm (Hình 1). Viên đá quý này có chiết suất 1.540 – 1.557, hai trục quang âm và tỷ trọng là 3.10. Khi xem dưới ánh sáng cực tím, nó phát huỳnh quang màu cam với cường độ yếu dưới tia cực tím sóng dài và huỳnh quang màu vàng mạnh dưới tia cực tím sóng ngắn.

Hình 2. Một Viitaniemiite có chất lượng đá quý hiếm cho thấy sự tăng trưởng theo góc cạnh (trái) và mặt phẳng chứa các bao thể hai pha không đều (phải). Ảnh chụp bởi Suwasan Wongchacree; trường nhìn 6,51 mm (trái) và 2,32 mm (phải).
Quang phổ Raman đã xác định khoáng vật này là khoáng vật photphat hiếm gặp Viitaniemiite Na(Ca,Mn2+)Al(PO4)(F,OH)3 (A. Pajunen and S.I. Lahti, “The crystal structure of Viitaniemiite,” American Mineralogist, Vol. 69, 1984, pp. 961–966), with spectra matching the RRUFF Viitaniemiite database entry (B. Lafuente et al., 2015, https://rruff.info/about/downloads/HMC1-30.pdf). Phân tích huỳnh quang tia X tán xạ năng lượng phát hiện nồng độ phốt pho và canxi cao, cùng với nhôm và natri, phù hợp với thành phần phosphat của Viitaniemiite. Kiểm tra bằng kính hiển vi cho thấy một số đặc điểm bên trong đáng chú ý, bao gồm sự tăng trưởng góc cạnh rõ (Hình 2, bên trái), song tinh, bao thể vân tay, bao thể hai pha (hình 2, bên phải), ống và các tinh thể trong suốt nhỏ.
Viitaniemiite được biết đến vì độ hiếm của nó và thường xuất hiện ở kích thước rất nhỏ với màu sắc như không màu, xanh dương nhạt, xanh lục nhạt và vàng rất nhạt trong pegmatit granit. Việc bắt gặp Viitaniemiite với kích thước này là điều đáng chú ý, vì khoáng vật này thường được tìm thấy ở dạng nhỏ hơn nhiều (S.I. Lahti, “On the granitic pegmatites of the Eräjärvi area in Orivesi, southern Finland,” Geological Survey of Finland, Bulletin 34, Vol. 314, 1981, pp. 51–56). Phát hiện này mở rộng phạm vi tìm thấy Viitaniemiite trong các mẫu đá quý chất lượng và đóng góp dữ liệu có giá trị cho cộng đồng nghiên cứu đá quý.
Bài viết được dịch từ: “Rare Gem-Quality Viitaniemiite – Lab Notes, Gems & Gemology, Spring 2025, Vol. 61, No. 1”
Người dịch: Thu Hà
vi
