vi
Hình 1. Viên giả Ngọc trai màu trắng có kích thước khoảng 1,70 × 1,12 mm và nặng 0,01 ct. Ảnh chụp bởi Gaurav Bera.
Hình 2. Bên trái: Viên giả Ngọc trai (được đánh dấu bằng mũi tên) giống như những viên Ngọc trai khác. Bên phải: Khi tiếp xúc với huỳnh quang tia X, nó cho phản ứng màu xanh dương, trong khi những viên Ngọc trai còn lại là trơ. Ảnh chụp bởi Karan Rajguru.
Phòng thí nghiệm GIA ở Mumbai gần đây đã nhận được 18 chuỗi Ngọc trai để giám định, bao gồm khoảng 9.360 viên Ngọc trai màu trắng đến kem nhạt, nặng 706,79 carat. Khi chiếu dưới bức xạ huỳnh quang tia X, hầu hết các viên Ngọc trai đều trơ, cho thấy nguồn gốc nước mặn, trong khi một số ít phát huỳnh quang màu lục phớt vàng của Ngọc trai nước ngọt. Đáng chú ý, một viên hình bầu dục, màu trắng, có kích thước khoảng 1,70 × 1,12 mm và nặng 0,01 ct (Hình 1), cho thấy phản ứng màu xanh dương khi tiếp xúc với tia X (Hình 2) – một hiệu ứng chưa từng được quan sát thấy trước đây ở Ngọc trai nước mặn hoặc nước ngọt. Viên này trông tương tự như những viên Ngọc trai khác, nhưng lỗ khoan cực lớn của nó làm dấy lên sự nghi ngờ (hình 3, bên trái). Dưới độ phóng đại lớn, bề mặt của viên này không có các lớp xà cừ aragonite xếp chồng chéo lên nhau, thay vào đó trên bề mặt giống như có lớp cặn dạng chất lỏng. Viên này trơ dưới ánh sáng cực tím bước sóng dài, trong khi những viên Ngọc trai khác có màu vàng phớt lục. Ngoài ra, nó cũng phát ánh sáng màu vàng nhạt dưới ánh sáng UV bước sóng <225 nm của thiết bị DiamondView, không giống như màu xanh dương thường thấy ở Ngọc trai. Quang phổ Raman cũng không chỉ ra thành phần canxi cacbonat thường được tìm thấy trong Ngọc trai. Dựa trên những phát hiện này, các tác giả đã kết luận rằng viên này không phải là Ngọc trai mà là một viên giả Ngọc trai. Khi chụp vi ảnh tia X thời gian thực (RTX) chỉ ra rằng, ngoại trừ viên giả Ngọc trai, thì các hạt được xâu trong 18 chuỗi vừa có Ngọc trai tự nhiên và Ngọc trai nuôi cấy không nhân. Thật thú vị, viên giả cho thấy độ cản quang tương tự như các viên Ngọc trai khác. Một vài vòng cung xuất hiện ở phần rìa tương tự với các vòng cung tăng trưởng được quan sát thấy trong các viên Ngọc trai tự nhiên liền kề được xâu trong chuỗi (Hình 3, bên phải).
Hình 3. Bên trái: Lỗ khoan cực lớn và bề mặt có các chất cặn giống như chất lỏng, thị trường 1,6 mm. Bên phải: Hình ảnh RTX tiết lộ các vòng cung trong viên Ngọc trai giả (được biểu thị bằng mũi tên) tương tự như của hai viên Ngọc trai tự nhiên liền kề. Ảnh chụp bởi Karan Rajguru.
Các sản phẩm giả Ngọc trai thông thường thường sử dụng các vật liệu như thủy tinh rắn hoặc rỗng, nhựa hoặc hạt vỏ sò được phủ một chất mô phỏng ánh xà cừ (J. Hanano et al., “Majorica imitation pearls,” Fall 1990 G&G, pp. 178-188). Những sản phẩm giả này thiếu các lớp ngọc và các cấu trúc hoa văn thường được quan sát thấy trong Ngọc trai thật, và chúng thường có lớp vật chất lấp lánh phủ lên bề mặt và đôi khi có các lỗ khoan được đúc. Những sự bắt chước như vậy cho các kết quả RTX khác nhau tùy thuộc vào thành phần của vật liệu và lớp phủ.
Phân biệt hàng giả khi trộn với số lượng lớn Ngọc trai trong một sản phẩm có thể là một thách thức. Do sự giống nhau về ngoại hình, những vật liệu này đôi khi được trộn lẫn trong chuỗi Ngọc trai và đồ trang sức. Hơn nữa, sự hiện diện của các vòng cung trong mẫu giả có thể gây hiểu lầm, có khả năng không được chú ý nếu không có sự trợ giúp của phát huỳnh quang dưới tia X trong quá trình kiểm tra thông thường. Việc sử dụng phương pháp phát huỳnh quang tia X đã được chứng minh là hữu ích trong việc xác định một số loại vật liệu giả, đặc biệt là trong trường hợp Ngọc trai có kích thước nhỏ được xâu thành chuỗi. Mặc dù việc gặp phải các vật liệu giả như vậy không thường xuyên trong các thử nghiệm thông thường, nhưng điều cần thiết là phải phân biệt và xác định chính xác chúng để duy trì tính xác thực trong giám định Ngọc trai dạng chuỗi.
Bài viết được dịch từ: “Imitation seed pearl with blue X-ray fluorescence – Lab Note, Gems & Gemology, Summer 2025, Vol.61, No.2”
Người dịch: Minh Sang